اجزا اضافه نموده بجوشانند تا يكسان شود بايد كه بسيار برهم زنند تا به حدى كه بسيار غليظ كردد پس به قدر احتياج باب رقيق كنند و اكر با مازو بجوشانند و بعد از آنكه بحدّ لايق رسد صافى نمايند بهتر است مداد نوع ديكر صنعت آن مازوى سبز چهار سير دودهء چربى كرفته خالص يك سير مازو را كوبيده در يك سير آب بخيسانند و صمغ را در چهار سيراب سه شبانه‌روز بكذارند پس مازو را به يك من آب در ديك كرده باتش ملايم بجوشانند تا به نيمه آيد و بر روى صمغ صاف نمايند و زاج را نرم سوده از حرير بيخته بران ريزند و برهم زنند و صافى نمايند و با دوده در هاون بكوبند و صلايه نمايند و اندك‌اندك از آن آب داخل نمايند تا تمام صرف شود و در اخر ربع سير به وزن خراسان نبات مصري و نيم مثقال زعفران و قدرى صبر باهم بسايند و با كلاب حل كرده صافى نمايند و در آن ريزند و در شيشه صاف نكاه دارند مداد اعلى منقول از قول مولانا مير على خوش نويس كه از ياقوت نقل نموده صنعت آن رودهء چربى كرفته چهار مثقال صمغ عربى زاج قبرسى برك مورد برك حنا از هريك دو مثقال نوشادر نيم مثقال مازو هشت مثقال زعفران و نبات سفيد مصرى از هريك نيم مثقال اولا پنج من آب صافى را در ديك سنكى يا كلى بجوشانند تا بسه من آيد پس مازو و زاج و صمغ و برك مورد و برك حنا را هريك جداجدا بخيسانند در آن مقدار از آب كه از روى آن بكذرانند و بايد كه مازو را پنج شش پارچه نموده باشند پس دوده را با نوشادر در هاون كنند و اندكى بسايند و صمغ را حل كرده صافى نموده بران ريزند و بسايند تا خمير كردد پس آب مازو و زاج و برك مورد و برك حنا را صافى كرده با يكديكر بياميزند و در ديك باتش ملايم بجوشانند و بر كاغذ امتحان نمايند چون نشر ننمايد فرود آورده نكاه دارند و دوده و صمغ را باهم نيكو بكوبند و سحق نمايند و اندك‌اندك از آن آبها بران ريزند تا تمام صرف شود پس قدرى زعفران و نبات مصرى در آب جوشانيدهء مسطور حل نمايند و صافى نموده در هاون بريزند و صلايه كنند و هرچند صلايه زياده كنند بهتر است پس صاف نموده در شيشه نكاه دارند و عند الحاجة به كار برند و اين مداد از كاغذ محو نميكردد هرچند بشويند مداد ديكر صنعت آن دودهء چربى كرفته يك وزن صمغ عربى سه وزن صمغ را در آب صاف حل كرده با دوده در ظرف آهنى با دستهء آهن نيكو صلايه نمايند اقلّا پانزده يوم و هرچند زياده نمايند بهتر است و چون غليظ كردد و مطاوعت ننمايد برك حنا را در آب بجوشانند تا به نصف و يا بثلث رسد صاف نموده اندك‌اندك داخل نمايند و بعد تيارى آب حنا به قدر مطلوب داخل كرده رقيق به قدر حاجت ساخته در شيشه نكاه دارند و عند الحاجت در دوات كرده كتابت نمايند و اين مركب در شيشه فاسد نميكردد مداد نوع ديكر بابت ياقوت رقم خان صنعت آن دودهء خالص چربىكرفته نيم اثار مازوى سوخته ربع اثار صمغ عربى خالص ثمن اثار آب پنج اثار در ظرف آهن يا چوبى كه مس بر سر آن نصب كرده باشند تا دوازده روز صلايه نمايند پس با چوب بجىسار كه چوب زردرنك خال‌دار ابريست كه رنده كرده در آب خيسانيده باشند دوازده يوم ديكر نيز حل نمايند پس باب موز كه بهندى كيله نامند كه چهار درم صمغ عربى در آن حل كرده باشند تا ده روز ديكر نيز صلايه نمايند بعد از آن دو دام توتياى اخضر كه بهندى نيله‌تهوتها نامند داخل كرده تا چهار روز بسايند پس با نيم اثار كلاب تا دو روز صلايه نمايند و بعد چهل روز صاف نموده در شيشه نكاه دارند و يا حبوب ساخته خشك نمايند و عند الحاجة باب كرم حلّ نموده به كار برند و بدانكه توتيا باعث جريان مركب مىشود و ليكن به زودى كاغذ را مىخورد و جاهاى نوشته ريخته مىشود اكر داخل ننمايند يا اندك داخل نمايند بهتر است مداد نوع ديكر صنعت آن دودهء چربى كرفته هر قدر كه مطلوب باشد كات هندى كه بهندى كت نامند شسته خالص بىريك آن شش توله كل هار سنكهار يك توله تنكار كه بهندى سوهاكا نامند نيم توله كت و كل هار و سنكهار را باهم در لته بسته در يك نيم اثار آب بخيسانند سه شبانه‌روز پس زلال صاف آن را كرفته بجوشانند تا به نصف رسد و با دوده در هاون بسايند پس تنكار را نصف خام و نصف بريان صلايه نموده داخل نمايند تا دو روز ديكر نيز بسايند و به كار برند مداد ديكر صنعت آن صمغ عربى خالص دودهء صافى چربى كرفته از هريك يك دام هليله بليله امله از هريك ثمن اثار زاج زرد كه بهندى هيراكسيس نامند توتياى اخضر از هريك يك دام هليله و بليله امله را در آب صاف بخيسانند و هيراكسيس و توتيا را نيز در ظرف علىحده دو شبانه‌روز بكذارند پس آب زلال صافى آن را كرفته صاف نموده و بدستور مزبور صمغ را با دوده خمير كرده از اين ابها اندك‌اندك داخل كرده هفت شبانه‌روز خوب بكوبند و حل نمايند و در اخر نيم درم نبات مصرى و به وزن آن نمك لاهورى داخل كرده باز خوب صاف كرده نكاه دارند مداد ديكر كه سهل الماخذ و روان و رنكين و براق است صنعت آن دودهء خالص چربى كرفته يك حصّه صمغ عربى خالص شفاف هشت برابر آن صمغ را در آب چوب بيجارسا حل نمايند و دوده را در كيسهء كرباس صفيق سه ته نمايند و آن كيسه را در طاس مس بىقلعى اندازند و بالاى آن اندك‌اندك آب صمغ مسطور بريزند و بدست نيكو بمالند و اين در يك روز تمام مىشود مداد ديكر صنعت آن دودهء چربى كرفته خالص زاج سفيد هر دو وزن مساوى صمغ عربى خالص شفاف چهار وزن چوب بيجىسار را كوبيده در آب بخيسانند پس آب صاف آن را كرفته صمغ و زاجرا در آن بخيسانند و صاف نموده على الرسم با دوده در ظرف آهنى با چوب نيم كه بر سر آن مس نصب كرده باشند حل نمايند و اندك‌اندك آب بيجىسار ميداده باشند تا ده يوم و در اخر اندكى توتياى هندى و نمك لاهورى و نبات داخل نموده صاف كرده در ظرف مسى يا شيشه نكاه دارند و عند الحاجة ظرف را خوب حركت داده در دوات ريخته كتابت نمايند مداد ديكر صنعت آن دودهء چراغ بىنم دو درم صمغ عربى صاف چهار درم مازوى سبز دو درم نيم زاج تركى يك درم چربى دوده را كرفته صمغ و زاجرا بدستور در آب حل كرده صافى نموده در هاون با دسته بكوبند و مازو را كوبيده وزن آن آب بر روى آن ريزند و بدستور مسطور مرتب نمايند و اكر طاوسىرنك خواهند پس بكيرند برك حناى خشك و برك مورد و وسمه و افتيمون از هريك نيم درم اضافهء آن نمايند و يك شبانه‌روز بكذارند پس باتش ملايم جوش دهند و تجربه نمايند بر كاغذ تا آنكه نشر نكند پس از آتش بركيرند و بكرباس صافى بپالايند و نكاه دارند پس اندكى نيل و صبر زرد در هاون اندازند و بايد كه هاون دسته از آهن يا برنج باشد و صد ساعة نجومى صلايه نمايند و اندك‌اندك آب مازوى مسطور داخل نمايند تا تمام شود و در اخر قدرى نمك هندى و نبات مصرى در آن اندازند و بسايند و دم‌بدم تجربه نمايند تا بحدّ مسطوسى رسد يعنى طاوسى رنك‌برنك نمايد پس از هاون بيرون اورند و بحرير بپالايند و نيم درم مشك و يك مثقال زعفران در ده درم كلاب حل نمايند و در ظرف مسى يا چينى با شيشه نكاه دارند و به قدر حاجت در دوات كرده كتابت نمايند بغايت رنكين براق طاوسى رنك خواهد بود مداد مسطوسى نوع ديكر صنعت آن دودهء كتان خالص كه از فتيلهء كتان در چراغ بىنم و چربى آن را تمام كرفته دو درم مازوى سبز بىسوراخ دو درم زاج تركى نيم درم صمغ عربى خالص چهار درم صمغ را در دو وزن آب بخيسانند و بكذارند تا حل شود و بقوام عسل آيد پس از پارچهء حرير بكذرانند و با دوده در هاون خمير نمايند و مازو را جوكوب نموده با چهار وزن آن آب بخيسانند و يك شب بكذارند و روز ديكر باتش ملايم بقوام اورند كه در نوشتن از كاغذ نشر ننمايند پس صاف نموده در ظرف چينى يا شيشه كرده سر آن را بپوشند و بكذارند تا پرده اورد و پردهء آن را بردارند و هم‌چنين تا ديكر پرده نياورد پس صاف نموده در شيشه نكاه دارند و زاجرا كه صافى خالص باشد با چهار وزن آن آب خالص بخيسانند و بكذارند تا خودبخود حل كردد پس آب صافى آن را كرفته جوش دهند تا بقوام آيد و در نوشتن از كاغذ نشر ننمايد پس ممزوج باب مازوى مسطور نمايند و عند الحاجة اندك‌اندك داخل نموده بسايند و به قوت تمام ميكوفته باشند تا تمام آب صرف كردد و اقل مدت كوفتن و صلايه و حلّ آن يك‌صد ساعت است و هرچند زياده باشد بهتر است پس صاف نموده در شيشه يا ظرف مس نكاه دارند و هاون بايد كه از روئين باشد مداد كه افشان نمايد